Bħal-Lum 116-il Sena Ilu Malti Skopra L-Oriġini Ta’ Mikrobu Partikolari

Fil-25 ta’ Ġunju tal-1905, il-Professur Sir Temistokle Zammit sab li l-mikrobu tad-deni rqiq, il-micrococcus melitensis, kien jinsab fil-ħalib tal-mogħża. L-esperimenti u t-tiftix tiegħu saru f’laboratorju fil-bini magħruf bħala Castellania fil-Belt Valletta li dejjem intuża bħala Ministeru u bħala Dipartiment tas-Saħħa. Dak iż-żmien, il-ħalib kien jinbiegħ lill-pubbliku billi r-ragħajja kienu jieħdu l-merħliet tal-mogħoż tagħhom fl-ibliet u…

Bħal-Lum Kien Miet L-Ewwel Prim Ministru Ta’ Malta

Bħal-lum, 20 ta’ Mejju tal-1925, l-ewwel Prim Ministru ta’ Malta Joseph Howard kien miet fl-età ta’ 63 sena. Huwa kien industrijalist membru tal-Unione Politica Maltese. Howard kien imwieled fil-Belt Valletta u mar Franza fejn kiseb l-edukazzjoni tiegħu bħala Uffiċjal fl-Akkademja Militari. Imbagħad, ingħaqad mas-settur kummerċjali. Fl-1912, kien elett bħala membru tal-Kunsill tal-Gvern u fl-1921, elett…

Dan Hu L-Monument Propost Li Se Jfakkar Lill-Professur Oliver Friggieri

Tħabbru l-artist u l-post tal-mafkar f’ġieħ Oliver Friggieri permezz ta’ stqarrija minn Heritage Malta; il-proposta magħżula hija dik tal-artist John Grima. Dan wara s-sejħa li ħarġet ftit xhur ilu għad-disinn tal-mafkar. Ġie deċiż ukoll li l-monument jitqiegħed il-Furjana, fejn il-Professur Friggieri qatta’ tfulitu u żgħożitu. Il-proċess kien ikkordinat mis-Sur Mario Cutajar, id-Direttur Eżekuttiv ta’ Heritage…

Kien Voċiferu Favur Malta … Bata Fi Żmienu Iżda Għandu Qima Kbira llum

Twieled fil-5 ta’ Marzu tal-1764 u miet fis-sena 1829. Mikiel Anton Vassalli kien patrijott Malti u magħruf u meqjus bħalha missier l-Ilsien Malti fejn anke qaleb xi kotba mill-iskrittura għal-lingwa Maltija. Fuq dan il-fatt, kien hemm membri fil-Knisja li ma jarawhx daqstant f’dawl tajjeb. Kien ukoll Professur tal-Malti fl-Università meta l-Malti, ddaħħal għat-tagħlim. Kien ukoll…

Imut Mons. Dun Ġwann Azzopardi – Kuratur Tal-Mużew Tal-Katidral Tal-Imdina

Monsinjur Dun Ġwann Azzopardi; kuratur tal-Mużew tal-Katidral tal-Imdina, tal-Arkivji kif ukoll kuratur tal-Mużew Wignacourt fir-Rabat ħalla din id-dinja llum. Il-mewt tiegħu tħabbret fuq il-midja soċjali fejn anke l-artist ċelebri Chris Ebejer sellem il-memorja tiegħu permezz ta’ bust kontemporanju li ħadem hu stess ‘dal vivo’ u li issa ser jitpoġġa fil-Mużew Wignacourt li waqqaf hu stess…

Qed Tagħrfuh Tar-Ritratt? Inġibdu F’Malta…

Dawn ir-ritratti kien ħadhom il-Perit Micallef. Hu kien inkarigat mill-bini tal-Università ta’ Malta f’ Tal-Qroqq. Fihom jidher il-Prinċep Karlu. Ġew f’idejna grazzi għal Toni Spiteri li qalilna li r-ritratti kien ħadhom hu stess; jiġifieri, William Micallef innifsu li kien responsabbli mill-bini tal-Università. Is-sena hija l-1968. Jekk għandkom ritratti u tagħrif simili, nieħdu gost li taqsmuh…

Min Kien Jgħix F’Din Id-Dar Fi Triq Melita Fil-Belt Valletta?

Inzertajna fis-sena tal-pandemija; it-tieni sena biex ngħidu eżatt. Fi Triq Melita fil-Belt Valletta, innutajna din id-dar antika li magħha hemm irħama li tgħid: “F’din id-dar, għex u miet il-Kanonku ta’ San Pawl, Prokuratur ta’ Santa Luċija Dun Karm Decelis, li miet vittma tad-dmirijiet saċerdotali tiegħu fl-Epidemija tal-Kolera fis-sena 1865. Huwa midfun fiċ-ċimiterju tal-Pietà.” Kos hus,…

Bħal-Lum Twieled Rużar Briffa – Min Kien?

Bħal-lum 16 ta’ jannar tal-1906, twieled Rużar Briffa. Ommu kien jisimha Ġovanna u missieru Duminku. Fl-1931, iggradwa bħala tabib. Briffa kien kiteb il-poema patrijottika Ġens il-Malti. Bħala student, kien promotur flimkien ma’ Dr. Ġużè Bonnici biex fl-1931 twaqqfet L-Għaqda tal-Malti tal-Università. It-Tabib Briffa kien ukoll l-ewwel editur ta’ Leħen il-Malti. Kellu karriera fil-mediċina u speċjalizza…

Jibda X-Xogħol Biex Jinbena L-Istitut Ta’ Fra Diegu Fil-Ħamrun

Bħal-lum fl-1887, kien beda x-xogħol fuq l-Istitut ta’ Fra Diegu fil-Ħamrun, mill-flus imħollija mill-Markiż Scicluna. Kien hemm tama li x-xogħol jitlesta sal-anniversarju tar-Reġina Vittorja. L-istitu kellu jilqa’ 200 tfajla. Il-Markiż Scicluna kien benefattur kbir speċjalment fir-raħal li kien jgħix fih; in-Naxxar. Sal-lum, il-Markiż Scicluna jissemma bil-bosta fuq fomm in-Naxxarin, speċjalment malli toqrob il-festa li tagħha…

Niżlu Bid-Dgħajjes… Inqabdu U Qatluhom!

Fit-12 ta’ Jannar tal-1799, kellu jibda l-komplott kontra l-ħakma Franċiża f’Malta immexxi minn Dun Mikiel Xerri. Dan il-komplott kien inkixef lejlet li kellu jsir. Il-Pjan kien li jindaqqu l-qniepen u titla’ l-bandiera b’San Pawl fuqha bħala sinjal ta’ rewwixta. Iżda ġara li jum qabel, fit-Teatru Manoel kienet saret rappreżentazzjoni għar-rebħa li l-qawwiet Franċiżi kien għamlu…