Il-31 ta’ Marzu 1979 jibqa’ mnaqqax fil-memorja kollettiva tal-Maltin bħala jum ta’ bidla storika: Jum il-Ħelsien. F’din id-data, Malta rat it-tluq tal-aħħar forzi militari Ingliżi mill-gżejjer tagħha, u b’hekk ingħalaq kapitlu twil ta’ preżenza militari barranija li kien ilu sekli.
Dan il-mument ma kienx biss simboliku, iżda wkoll pass kruċjali lejn indipendenza sħiħa u sovranità reali. Minkejja li Malta kisbet l-indipendenza tagħha fl-1964 u saret repubblika fl-1974, il-preżenza militari Ingliża kienet għadha tfisser li parti mid-deċiżjonijiet strateġiċi tal-pajjiż kienu għadhom influwenzati minn barra.
It-triq lejn il-Ħelsien
Il-ħidma biex Malta tilħaq dan il-mument kienet immexxija mill-Prim Ministru ta’ dak iż-żmien, Dom Mintoff, li kien determinat li jara lill-pajjiż jieħu kontroll sħiħ fuq it-territorju tiegħu. In-negozjati mal-Gvern Ingliż wasslu għal ftehim li permezz tiegħu l-bażijiet militari ngħalqu u l-forzi telqu darba għal dejjem.
Dan ifisser ukoll bidla ekonomika importanti. Għal snin twal, Malta kienet tiddependi fuq l-ekonomija marbuta mal-bażi militari. Bit-tluq tagħhom, il-pajjiż kellu jerġa’ jaħseb u jibni mudell ekonomiku ġdid, aktar diversifikat u sostenibbli.
Ċelebrazzjoni u tifkira
Kull sena, il-31 ta’ Marzu jiġi mfakkar b’ċerimonji uffiċjali, b’mod partikolari fil-Birgu fejn jinsab il-monument tal-Ħelsien. Din iċ-ċelebrazzjoni tfakkar mhux biss il-passat, iżda wkoll il-kuraġġ u d-determinazzjoni tal-poplu Malti li jibni futur indipendenti.
Jum il-Ħelsien huwa aktar minn tifkira storika. Huwa simbolu ta’ identità nazzjonali, awtonomija u reżiljenza. Huwa jum li jfakkarna kemm hi importanti l-libertà u r-responsabbiltà li ġġib magħha, u kif pajjiż żgħir jista’ jfassal triqtu b’determinazzjoni u għaqal.
