Fl-1901, fi żmien meta l-modernità kienet qed tidħol bil-mod iżda b’ċertezza, kitba sempliċi ta’ ittra kienet tista’ tirrifletti realtà sħiħa. Giuseppe Valenti darba kiteb lill-Markiz biex jitlob skuża talli bagħat ittra minflok ma ċempel — il-linja tat-telefon kienet wisq dgħajfa. Dan id-dettall żgħir juri kemm dak iż-żmien kien wieħed ta’ tranżizzjoni, fejn it-teknoloġija kienet għadha mhux affidabbli u l-komunikazzjoni kienet tiddependi fuq mezzi aktar tradizzjonali.
Illum, din l-ittra għadha teżisti u tinsab ippreservata fl-arkivji, flimkien ma’ ħafna oħrajn li flimkien joffru stampa ċara u affaxxinanti ta’ proġett arkitettoniku kbir. Fost dawn id-dokumenti nsibu telegrammi, skizzi, ritratti ta’ freski Pompei li kellhom jiġu kkupjati, kwotazzjonijiet minn fornitur tal-irħam, kontijiet ta’ trasport ta’ materjali li qasmu l-Baħar Mediterran, kif ukoll korrispondenza dwar spejjeż ta’ assigurazzjoni u l-arranġamenti biex jinġiebu ħaddiema speċjalizzati minn barra.
Dawn id-dokumenti kollha flimkien juru kemm kien kumpless u dettaljat il-proċess li wassal għall-bini ta’ dan il-palazz, proġett li ġie mmexxi b’ħila kbira minn Annibale Lupi. Il-ġestjoni tal-loġistika, il-koordinazzjoni bejn pajjiżi differenti u l-għażla ta’ materjali u arti speċjalizzata kienu sfidi kbar li ġew megħluba b’determinazzjoni u viżjoni.
Interessanti wkoll kif dawn id-dokumenti ġew skoperti. Mignon sabithom moħbija fil-binja nnifisha u ħadet ħsieb li tħarishom. Grazzi għal din l-iskoperta u l-għarfien tal-valur storiku tagħhom, illum qed isir xogħol ta’ restawr fuqhom, bil-għan li jiġu ppreparati għall-wiri u jsiru aċċessibbli għall-pubbliku.
Din il-kollezzjoni mhijiex biss ġabra ta’ karti antiki, iżda teżor li jirrakkonta storja ta’ żmien, ta’ nies u ta’ ħolma arkitettonika li saret realtà. Aktar dettalji dwar dan il-proġett u l-wiri tiegħu mistennija jitħabbru dalwaqt, hekk kif dawn id-dokumenti jingħataw ħajja ġdida wara aktar minn seklu.
